جنگ دوازده روزه ایران و اسرائیل در تابستان ۱۴۰۴ با خسارات گسترده انسانی همراه بود و بررسی میزان رعایت مقررات حقوق بین الملل بشردوستانه (IHL) در این درگیری ضروری به نظر می رسد. هدف این پژوهش، ارزیابی پای بندی طرف مقابل به اصول بنیادین IHL شامل اصل تمایز، تناسب و احتیاط و تحلیل پیامدهای احتمالی نقض این اصول است. روش مطالعه توصیفی-تحلیلی است و منابع تحقیق شامل معاهدات بین المللی (کنوانسیون های ژنو و پروتکل های الحاقی، اساسنامه رم)، گزارش های سازمان های بین المللی (کمیساریای عالی حقوق بشر، آژانس بین المللی انرژی اتمی) و رویه قضایی بین المللی (دیوان بین المللی دادگستری و دیوان کیفری بین المللی) است. یافته های پژوهش، بر اساس شواهد در دسترس، نشان می دهد که برخی از حملات مورد بررسی واجد معیارهای اولیه لازم برای طرح ادعای نقض اصول تمایز و تناسب هستند. این مقاله با تبیین معیارهای حقوقی احراز نقض و اعمال آن‌ها بر مصادیق منتخب، می‌کوشد از پیش‌فرض‌گیری نتیجه پرهیز کرده و چارچوبی تحلیلی برای ارزیابی منسجم رعایت قواعد IHL در مخاصمات معاصر ارائه دهد. نتایج پژوهش می‌تواند مبنایی برای بحث درباره مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها و مسئولیت کیفری فردی در چنین مخاصماتی فراهم آورد.