فصلنامه تحلیل های حقوقی و بین المللی

فصلنامه تحلیل های حقوقی و بین المللی

کارکرد تنبیهی غرامت در پرتو تداخل مسئولیت مدنی و کیفری در حقوق روم و تأثیر آن بر نظام‌های مدرن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی،واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران. رایانامۀ نویسندۀ مسئول: mohadesehghavamipour@gmail.com
2 استادیار گروه حقوق،واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران. رایانامه: amirreza.mahmodi@gmail.com
چکیده
رابطه بین عمل غیرقانونی و جرم در حقوق روم به ساختاری خاص اشاره دارد که در آن حقوق خصوصی و عمومی درهم تنیده شده‌اند. در حقوق روم، جرایم تحت دو رژیم متفاوت قرار داشتند: جرایم عمومی که به جرایم کیفری اشاره داشت و اعمال غیرقانونی خصوصی که مربوط به حقوق خصوصی بود. در مورد، مجازات پیش‌بینی شده برای جرم هم به مجازات مجرم و هم به جبران خسارت فرد آسیب‌دیده معطوف بود. با گذشت زمان و روشن‌تر شدن رابطه بین عمل غیرقانونی و جرم، کارکرد تنبیهی غرامت در مورد اعمال غیرقانونی از بین رفت. غرامت پیش‌بینی شده برای اعمال غیرقانونی صرفاً بر هدف بازگرداندن وضعیت مالی فرد آسیب‌دیده به حالت قبل متمرکز شد. از سوی دیگر، پارادایم حقوقی عصر ما به بازگشت به حقوق روم اشاره دارد. امروزه در حقوق مدرن اروپایی، مشاهده می‌شود که نهاد «مجازات حقوق خصوصی» به‌ویژه در زمینه حقوق رقابت یا مالکیت فکری و صنعتی پذیرفته می‌شود. درک ماهیت حقوقی مجازات‌های حقوق خصوصی مستلزم ارزیابی تاریخی مفاهیم عمل غیرقانونی و جرم است. مجازات‌های حقوق خصوصی که پیش‌بینی می‌شود در آینده در حقوق اروپا و جهان گسترش بیشتری یابد، نشان‌دهنده این است که حقوق روم تا چه اندازه آموزه‌های حقوق و اقتصاد را درونی کرده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


1.       پشمی، بهرام؛ نژدی منش، هیبت‌الله (۱۴۰۱). انعکاس نظریه‌های عدالت کیفری در اساس نامه دیوان کیفری بین‌المللی. نشریه آموزش‌های حقوق کیفری، دوره ۱۹، شماره ۲۳، شماره پیاپی ۲۳، ۸۹-۱۲۲.
2.       حدادی، مهدی (۱۳۸۹). مقایسه مفهوم و کارکرد نظم عمومی در نظام حقوق بین‌الملل با نظام‌های حقوق ملی. مجله حقوق خصوصی، سال هفتم، شماره شانزده، ۱۳۶-۱۶۹.
3.       زمانی، قاسم؛ حسینی اکبرنژاد، هاله (۱۳۹۴). جامعه بین‌الملل و عدالت کیفری. فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، دوره ۴۵، شماره ۳، ۳۱۵-۳۳۹.
References
1.       Arangio-Ruiz, V. (2012). Istituzioni di diritto Romano (14. Edizione). Dott. Eugenio Jovene.
2.       Arnold, B., Buckland, W. W., & McNair, D. (1931). Roman law and common law. Cambridge University Press.
3.       Bauman, R. A. (2012). Crime and punishment in ancient Rome. Routledge.
4.       Berger, A. (1980). Encyclopedic dictionary of Roman law (Vol. 43). American Philosophical Society.
5.       Berki, Ş. (1950). Roma’da borçların kaynakları. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(3-4), 378-413.
6.       Berki, Ş. (1949). Medeni Hukukta Tazminatın Cezai Niteliği. İstanbul: Hukuk Fakültesi Mecmuası.
7.       Brégi, J. F. (2006). Droit romain les obligations. Ellipses.
8.       Buckland, W. W. (1953). A manual of Roman private law (2nd ed.). Cambridge University Press.
9.       Burdese, A. (1962). Manuale di diritto privato romano. UTET.
10.    Centel, N., Çakmut, Ö., & Zafer, H. (2017). Türk ceza hukukuna giriş (10. Bası). Beta Yayınevi.
11.    Centel, N., Çakmut, Ö., & Zafer, H. (2020). Eylemli Saldırıların Cezası (Makale). İstanbul: Beta Yayınevi.
12.    Delogu, T. (1982-1987). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 6 Nisan 1984 tarihli konferansı. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 39(1-4).
13.    Durkheim, É. (2012). Sosyoloji dersleri. İletişim Yayınları.
14.    Erdoğmuş, B. (2018). Roma borçlar hukuku dersleri (3. Baskı). Der Yayınları.
15.    Gönenç, F. İ. (2008). Haksız fiil sorumluluğunun tarihsel gelişimi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Roma Hukukundan Modern Hukuka Sorumluluk-I. Uluslararası Sorumluluk Hukuku Sempozyumu, 13-28.
16.    Gül, İ. (2015). ABD ve Türk hukukunda medeni ceza. Yetkin Yayınevi.
17.    Günal, N. A. (2007). Roma medeni usul hukukunda yargılama süreci ve istinaf. Yetkin Yayınevi.
18.    Harries, J. (2007). Law and crime in the Roman world. Cambridge University Press.
19.    Hausmaninger, H., & Selb, W. (2001). Römisches Privatrecht (9. Auflage). Böhleau.
20.    Jörs, P., Kunkel, W., & Wenger, L. (1949). Römisches recht (3. Auflage). Springer.
21.    Karadeniz Çelebican, Ö. (2014). Roma hukuku (17. Bası). Turhan Kitabevi.
22.    Karayalçın, Y. (1962). Türk hukukunda şeref ve haysiyetin korunması. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19(1), 251-275.
23.    Klinck, R. A. (2001). The punitive damage debate. Harvard Journal on Legislation, 38, 469-485.
24.    Koçhisarlıoğlu, C. (1984). Objektif sorumluluğun genel teorisi. Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2(2), 175-303.
25.    Koçhisarlıoğlu, C. (1990). Haksız eylem kusuru. (فاقد ناشر و محل نشر).
26.    Kunkel, W. (1962). Untersuchungen zur entwicklung des römischen kriminalverfahrens in vorsullanischer zeit. (فاقد ناشر و محل نشر).
27.    Lintott, A. (2015). Crime and punishment. In D. Johnston (Ed.), The Cambridge companion of Roman law (pp. 301-332). Cambridge University Press.
28.    Mayrand, A. (1973-1974). Abuse of rights in France and Quebec. Louisiana Law Review, 34, 993-1016.
29.    Mélin, F. (2006). Droit des obligations. LGDJ.
30.    Mommsen, T. (1899). Römisches strafrecht. Dunckler & Humblot.
31.    Mousourakis, G. (2017). The historical and constitutional context of Roman law. Routledge.
32.    Nicholas, B. (1962). An introduction to Roman law. Clarendon Law Series.
33.    Peschke, S. G. (2014). Roma hukukundan günümüze kişilik haklarının korunması (Iniuria). Yetkin Yayınevi.
34.   Polinsky, M. A., & Shavell, S. (1997). Punitive damages: An economical analysis. Harvard Law Review, 111, 869-962.
35.    Pugliese, G. (1994). Istituzioni di diritto romano (3. Edizione). Giappichelli.
36.    Radin, M. (1931). Fraudulent conveyances at Roman law. Virginia Law Review, 18(2).
37.    Rado, T. (2006). Roma hukuku dersleri: Borçlar hukuku. Filiz Kitabevi.
38.    Ristea, I. (2011). The Roman system of criminal justice: The role of law in Roman trials. Contemporary Readings in Law and Social Justice, 3, 146-152.
39.    Robaye, R. (2016). Le droit romain (5. édition). Academica.
40.    Robinson, O. F. (1995). The criminal law of ancient Rome. Duckworth.
41.    Sanders, H. A. (1917). The works of Theodore Mommsen. Classical Journal, University of Michigan.
42.    Schultz, D., & Vile, J. R. (2015). The encyclopedia of civil liberties in America. Routledge.
43.    Schwenzer, I. (2016). Schweizerisches obligationenrecht allgemeiner teil (7. Auflage). Stämfli.
44.    Shumway, E. S. (1898-1907). Some view points of Roman law prior to the twelve tables. The American Law Register, 50(2), 97-104.
45.    Sonntag, E. J. (1996). Punitive damages in ancient Rome and contemporary American tort law. University of Georgia.
46.    Tahiroğlu, A. (2012). Roma hukuku dersleri: Borçlar hukuku (17. Bası). Beta Yayınevi.
47.    Umur, Z. (1984). Roma hukuku dersleri: Ceza hukuku. Beta Yayınevi.
48.    Umur, Z. (1983). Roma hukuku dersleri: Miras hukuku. Beta Yayınevi.
49.    Van Dongen, E. (2014). Contributory negligence: A historical and comparative study. Martinus Hijhoff.