فصلنامه تحلیل های حقوقی و بین المللی

فصلنامه تحلیل های حقوقی و بین المللی

حقوق پیشگیری از جرم در سیاست جنایی اسلام و غرب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. رایانامۀ نویسندۀ مسئول: E-mail: soheila.ebrahimzade@iau.ir
2 Associate Professor of Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University, Qom, Iran. E-mail: shahrdad.darabi@yahoo.com
چکیده
حقوق پیشگیری از جرم که غرض از آن رعایت حقوق و آزادی‌های فردی و تعیین حدود و ثغور ورود به حریم زندگی افراد در اجرای راهبردهای کنشی پیشگیرانه است، اگرچه تحت عناوینی همچون حمایت از حریم خصوصی، کرامت و آزادی انسان‌ها در گفتمانِ متولیان دولت‌های مردم‌سالار غربی مورد حمایت بوده است، اما در عمل و به‌ویژه در سال‌های اخیر با گسترش جامعه‌ی امنیتی و اتخاذ راهبردهای پیش‌رونده در حقوق و آزادی‌های افراد، به محاق رفته است. این در حالی است که آموزه‌های اسلامی سرشار از تعالیمی است که در حوزه‌ی تدابیر پیشگیری کنشی بر رعایت کرامت افراد و حریم خصوصی آنان تأکید نموده و عقوبت‌هایی را برای ناقضین آن بیان نموده است. در این نوشتار سعی شده است با بررسی تطبیقی سیاست جنایی اسلام و سیاست جنایی دولت‌های غربی، میزان پایبندی به حقوق پیشگیری از جرم در راهبردهای کنشی پیشگیرانه تبیین شود.
کلیدواژه‌ها

  1. منابع

    1. ابن‌بابویه، محمدبن علی (۱۳۷۷). معانی الأخبار (عبدالعلی محمدی شاهرودی، مترجم). (چاپ دوم). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
    2. اوبراین، مارتین و یار، مجید (۱۳۹۴). جرم‌شناسی (مفاهیم کلیدی) (محمود میرخلیلی و جلال‌الدین حسانی، مترجم). (چاپ اول). تهران: بهنامی.
    3. جندلی، منون (۱۳۹۵). درآمدی بر پیشگیری از جرم (تعاریف، تاریخچه، رویکردها و دورنما) (شهرام ابراهیمی، مترجم). (چاپ دوم). تهران: میزان.
    4. حاجی ده‌آبادی، محمدعلی (۱۳۹۷). جرم‌شناسی کاربردی. (چاپ دوم). قم: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی (ع).
    5. حرعاملی، محمد بن حسن (۱۳۹۷ق). وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه. (چاپ سوم). تهران: مکتب الاسلامیه طهران.
    6. حویزی، عبد علی ابن جمعه (۱۴۱۵ق). تفسیر نور الثقلین. (چاپ چهارم). قم: اسماعیلیان.
    7. خواجه‌پیری، عباس (۱۳۹۶). قلمرو حریم خصوصی در اسلام. دوفصلنامه شهر قانون، (۲۰).
    8. خویی، ابوالقاسم (۱۴۱۷ق). مصباح الفقاهه فی المعاملات. (چاپ اول). قم: انصاریان.
    9. دارابی، شهرداد (۱۳۹۶). پیشگیری از جرم در مدل مردم‌سالار سیاست جنایی. (چاپ دوم). تهران: میزان.
    10. سبحانی تبریزی، جعفر (۱۳۸۲). المواهب فی تحریر أحکام المکاسب. قم: مؤسسة الإمام الصادق (ع).
    11. ساریخانی، عادل و سلطانی بهلولی، مریم (۱۳۹۴). نقش قوه مجریه در پیشگیری اجتماعی از جرم. فصلنامه حقوقی دادگستری، (۹۴)، ۱۴۵-۱۶۸.
    12. عابدزاده، اصغر (۱۳۹۸). ضرورت امر به معروف و نهی از منکر در عصر حاضر با رویکرد قرآنی و روایی. پژوهش‌های اعتقادی کلامی، (۳۴)، ۱۸۸-۲۰۵.
    13. غفوری چرخابی، حسین و قدرتی، محمد (۱۳۹۷). بررسی قاعده لاضرر با رویکرد تطبیق بر حق کرامت انسانی. مطالعات حقوق، (۱۹)، ۲۸۹-۳۱۰.
    14. قربانی لاهیجی، زین‌العابدین (۱۳۸۴). تفسیر جامع آیات الاحکام. (چاپ سوم). تهران: سایه.
    15. قرآن کریم.
    16. کلینی، محمد (۱۳۸۸). اصول کافی (لطیف راشدی و سعید راشدی، مترجم). (چاپ اول). قم: اجود.
    17. مفید، محمد بن محمد (۱۳۷۲). الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد. (چاپ دوم). قم: موسسه آل البیت (ع) لأحیاء التراث.
    18. محمدی ری شهری، محمد (۱۳۸۷). حکمت‌نامه پیامبر اعظم (ص). (گروه مترجمان). قم: موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث.
    19. محمدی ری شهری، محمد (۱۳۸۸). منتخب میزان الحکمه (حمیدرضا شیخی، مترجم). (چاپ هشتم). قم: موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث.
    20. میرخلیلی، سید محمود (۱۳۹۰). سد ذرائع و پیشگیری از بزهکاری در آموزه‌های اسلامی. حقوق اسلامی، (۳۱)، ۱۰۳-۱۲۸.
    21. میرخلیلی، سید محمد (۱۳۹۴). مبانی و راهبردهای سیاست جنایی اسلام. کمیسیون تخصصی فقه و حقوق اسلامی، (۲)، ۳۰۸-۳۳۰.
    22. نجفی ابرندآبادی، علی حسین (۱۳۹۲). درآمدی بر پژوهش در نظام عدالت کیفری: فرصت‌ها و چالش‌ها. در بایسته‌های پژوهش در نظام عدالت کیفری (چاپ اول، صص ۱۱-۴۰). تهران: میزان.
    23. نجفی ابرندآبادی، علی حسین (۱۳۹۳). درآمدی بر اساسی‌سازی حقوق کیفری. در ع. ا. گرجی (ویراستار)، در تکاپوی حقوق عمومی (چاپ اول، صص ۹۸۷-۱۰۰۲). تهران: جنگل.
    24. نجفی ابرندآبادی، علی حسین (۱۳۹۴الف). به سوی تعریف یک سیاست ملی پیشگیری از بزهکاری. در دانشنامه پیشگیری از جرم آکسفورد (چاپ اول). تهران: میزان.
    25. نجفی ابرندآبادی، علی حسین (۱۳۹۴ب). پیشگیری عادلانه از جرم. در مجموعه مقالات علوم جنایی، تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری (چاپ سوم، صص ۹-۳۴). تهران: سمت.
    26. نوری، حسین بن محمدتقی (۱۴۰۸ق). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل. (چاپ اول). بیروت: مؤسسه آل البیت (ع) لإحیاء التراث.
    27. نهج‌البلاغه (۱۳۸۳). (محمد دشتی، مترجم). (چاپ اول). قم: سبط النبی.
    28. واقدی، محمد بن عمر (۱۳۶۱). المغازی: تاریخ جنگ‌های پیامبر (ص) (محمود مهدوی دامغانی، مترجم). (چاپ اول). تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

    References

    1. Clark, R. V. (1997). Introduction. In R. V. Clark (Ed.), Situational crime prevention: Successful case studies (2nd ed., pp. 1-44). Criminal Justice Press.
    2. Felosen, M., & Clark, R. V. (1997). The ethics of situational crime prevention. In G. Newman, R. V. Clark, & S. G. Shoham (Eds.), Rational choice and situational crime prevention (pp. 197-218). Dartmouth Publishing Company Limited.
    3. Gadd, D., & Jefferson, T. (2007). Psychosocial criminology. SAGE Publications.
    4. Garland, D. (2002). The culture of control: Crime and social order in contemporary society. Oxford University Press.
    5. Hebberecht, P. (2008). Crime prevention at the Belgium federal level: From a social democratic policy to a neo-liberal & authoritarian policy in a social democratic context. In A. Crawford (Ed.), Crime prevention politics: Comparative perspective (pp. 177-196). Willan Publishing.
    6. MacLatchie, J. M. (Ed.). (1987). Insights into violence in contemporary society. The John Howard Society of Canada.

     

    اسناد و پایگاه‌های الکترونیکی

    1. اعلامیه‌ جهانی حقوق بشر (۱۹۴۸).
    2. فرجیها، محمد (۱۳۸۵). اظهارنظر کارشناسی درباره لایحه پیشگیری از جرم. مرکز پژوهش‌های مجلس.
    3. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۵۸).
    4. قانون پیشگیری از وقوع جرم (۱۳۹۴).
    5. کنوانسیون میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی (۱۹۶۶).
    6. کنوانسیون میثاق بین‌المللی حقوق فرهنگی و اقتصادی (۱۹۶۶).
    7. منشور سازمان ملل متحد (۱۹۴۵).